Μέγας Βασίλειος: Απάντησις είς την ένστασιν, ότι ωρισμένοι εβαπτίσθησαν και είς τον Μωυσήν και επίστευσαν είς αυτόν. Συγχρόνως γίνεται λόγος και περί των τύπων

«Αλλά ούτε και το ότι βαπτιζόμεθα είς το όνομα του αγίου Πνεύματος δικαιολογεί την μετά του Θεού συντοποθέτησιν του», ισχυρίζονται. Διότι και εις τον Μωυσήν εβαπτίσθησαν μερικοί, μέσα εις την νεφέλην και εις την θάλασσαν. Μαρτυρείται επίσης ότι υπάρχει πίστις και εις ανθρώπους. Διότι λέγει η Γραφή·  «καὶ ἐπίστευσαν τῷ Θεῷ καὶ Μωυσῇ τῷ θεράποντι αὐτοῦ». «Διατί λοιπόν, λέγει ο αντίπαλος, λόγω του Βαπτίσματος και της πίστεως υψώνεις τόσο πολύ το άγιον Πνεύμα και το τοποθετείς επάνω από την κτίσιν, εφ'όσον τα ίδια μαρτυρούνται ήδη και δια ανθρώπους;» Τι θα απαντήσωμεν λοιπόν;

Ότι πρόκειται περί του αγίου Πνεύματος η πίστις έχει το αυτό νόημα που έχει δια τον Πατέρα και τον Υιόν. Ομοίως και το Βάπτισμα. Προκειμένου όμως και περί του Μωυσέως και της νεφέλης εκεί έχουν ταύτα το νόημα σκιάς και τύπου. Επειδή λοιπόν τα Θεία προαναγγέλονται με μικρά και ανθρώπινα, ασφαλώς αυτό δεν σημαίνει ότι είναι μικρά και η φύσις των θείων, την οποίαν προανήγγειλαν οι τύποι ως σκιαγραφίαν. Ο τύπος δηλαδή είναι φανέρωσις αυτών που περιμένομεν και δείχνει αμυδρά το μέλλον με το να μιμείται την αλήθειαν. Έτσι ο Αδάμ είναι τύπος του μέλλοντος και η πέτρα είναι τύπος του Χριστού· το ύδωρ δε που πήγασε από την πέτραν είναι τύπος της ζωτικής του Χριστού δυνάμεως. Διότι «ἐάν τις διψᾷ, ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω».

Μέγας Βασίλειος: Προς αυτούς που λέγουν ότι είναι αρκετόν να βαπτισθή κανείς μόνον είς το όνομα του Κυρίου

«Και ας μή παραξενεύει κανένα το γεγονός ότι ο απόστολος Παύλος, όταν αναφέρεται εις το Βάπτισμα, παραλείπει πολλάκις το όνομα του Πατρός και του αγίου Πνεύματος, και ας μή νομισή ότι η επίκλισις των ονομάτων είναι άνευ σημασίας. «ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε» , και πάλιν · « ἢ ἀγνοεῖτε ὅτι ὅσοι ἐβαπτίσθημεν εἰς Χριστὸν ᾿Ιησοῦν, εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν; ». Διότι η ονομασία του Χριστού είναι ομολογία όλης της Τριάδος, επειδή δηλώνει και τον Θεόν πού έχρισε, και τον Υιόν που εχρίσθη, και το Χρίσμα το άγιον Πνεύμα, όπως έχομεν μάθει από τον Πέτρον εις τα πράξεις · «Ιησοῦν τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ, ὡς ἔχρισεν αὐτὸν ὁ Θεὸς Πνεύματι ῾Αγίῳ». Και εις τον Ησαϊαν επίσης · «ΠΝΕΥΜΑ Κυρίου ἐπ᾿ ἐμέ, οὗ εἵνεκεν ἔχρισέ με». Και ο ψαλμωδός επίσης λέγει · «διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ Θεὸς ὁ Θεός σου ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου».

Φαίνεται μάλιστα ότι ο απόστολος κάπου μνηνονεύει επί του Βαπτίσματος μόνον το άγιον Πνεύμα. Διότι λέγει· «καὶ γὰρ ἐν ἑνὶ Πνεύματι ἡμεῖς πάντες εἰς ἓν σῶμα ἐβαπτίσθημεν». Με αυτό δε συμφωνεί και το· «ὑμεῖς δὲ βαπτισθήσεσθε ἐν Πνεύματι ῾Αγίῳ», και το· «αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν Πνεύματι ῾Αγίῳ καὶ πυρί». Παρά ταυτά δεν ημπορεί κανείς να ονομάση  τέλειον Βάπτισμα αυτό κατά το οποίον έγινεν επίκλισις μόνον του Πνεύματος. Διότι πρέπει πάντοτε να μένη απαράβατος η παράδοσις που εδόθη με την ζωοποιόν χάριν. Διότι αυτός που ελύτρωσεν την ζωήν από την φθοράν μας έδωσεν δύναμιν ανανεώσεως, η οποία έχει ανεξήγητον την αιτίαν και παραμένει μυστηριώδης, προσφέρει όμως εις τας ψυχάς μεγάλην σωτηρίαν.

Κύριλλος Αλεξανδρείας: ερμηνευτική προσέγγιση στο κατά Λουκάν 22.8, 22.14

«καὶ ἀπέστειλε Πέτρον καὶ ᾿Ιωάννην εἰπών· πορευθέντες ἑτοιμάσατε ἡμῖν τὸ πάσχα ἵνα φάγωμεν» (Λουκ.22.8). 

Αβεσσαλώμ!

Διαλέγω επιλεκτικά ένα απόσπασμα από μια ομιλία του Ιερού Χρυσοστόμου στον τρίτο ψαλμό. Συγκεκριμένα από τον 1ο στίχο όπου γίνεται αναφορά στον Δαυϊδ, ο οποίος φεύγει ως δραπέτης από τον υιό του Αβεσσαλώμ. Η ιστορία λίγο-πολύ είναι γνωστή. Ο Δαυϊδ γράφει κάτω από δραματικές συνθήκες οι οποίες περιγράφονται στο Β'Βασ. κεφ.15-17. Υπάρχει ένα σημείο όμως όπου ο ιερός πατήρ αιχμαλωτίζει τη διάνοια με λόγο δυναμικό και συνάμα ποιητικό. Ο τρόπος που περιγράφει τον πατροκτόνο πραγματικά συγκλονίζει. Και γι'αυτό το λόγο θα έλεγα πως η δημοσίευση του, απλά, επιβάλλεται...

Προσευχή ως θυμίαμα...

«κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου, ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου θυσία ἑσπερινή» (Ψαλμ. 140.2)

«ΚΥΡΙΕ, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με, μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς με» (Ψαλμ.6.2) : Ερμηνευτική προσέγγιση υπό του Ι.Χρυσοστόμου

ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΣΤ' ΨΑΛΜΟΝ

Η Εμφάνιση των Αιρέσεων αποτέλεσε σημαντικό κριτήριο για τον σχηματισμό Κανόνος της Κ.Δ.

Το γεγονός ότι οι αιρέσεις εμφανίσθηκαν ως εναντιούμενες στην αποστολική παράδοση με την προκλητική παρερμηνεία των Αγίων Γραφών και την επίκληση μιάς άλλης αποστολικής παραδόσεως, η οποία παραδόθηκε μυστικώς απο τους αποστόλους ή και τους μαθητές τους στους αιρετικούς, κατέστησε αναγκαία τη συστηματικότερη προβολή της κατεχόμενης και βιούμενης απο την Εκκλησία αυθεντικής αποστολικής παραδόσεως. Το έργο αυτό ήταν δυσχερές, καθ'οσον οι αιρετικοί "δια της πανούργος συγκεκροτημένης πιθανότητος παράγουσι τον νούν των απειροτέρων και αιχμαλωτίζουν αυτούς, ραδιουργούντας τα λόγια του Κυρίου, εξηγηταί κακοί των καλώς ειρημένων γενόμενοι...πιθανώ δε περιβλήματι πανουργώς κοσμουμένη (=η αίρεσις) και αυτής της αληθείας αληθεστέραν εαυτήν παρέχει φαίνεσθαι δια της έξωθεν φανατασίας τοις απειροτέροις" (Ειρηναίου, Κατά αιρέσεων, προοίμιον). Η τακτική αυτή των γνωστικών και των άλλων αιρετικών ήταν εσφαλμένη, καθ'οσον αυτοί "περί των όλων αυχούσι πλείον των άλλων εγνωκέναι, εξ αγράφων αναγιγνώσκοντες, και το δή λεγόμενον, εξ άμμου σχοινία πλέκειν επιτηδεύοντες, αξιοπίστως προσαρμόζειν πειρώνται τοις ειρημένοις, ήτοι παραβολάς κυριακάς ή ρήσεις προφητικάς ή λόγους αποστολικούς, ίνα το πλάσμα αυτών μή αμαρτυρον είναι δοκή, την μέν τάξιν και τον ειρμό των Γραφών υπερβαίνοντες και όσον εφ'εαυτοίς λύοντες τα μέλη της αληθείας, μεταφέρουσι δε και μεταπλάττουσι και άλλο εξ άλλου ποιούντες εξαπατώσι πολλούς, τη των εφαρμοζομένων κυριακών λογίων κακοσυνθέτω σοφία..." (Ειρηναίου, Κατά Αιρέσεων, Ι,8)

«οἴδαμεν δὲ ὅτι ἁμαρτωλῶν ὁ Θεὸς οὐκ ἀκούει, ἀλλ' ἐάν τις θεοσεβὴς ᾖ καὶ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιῇ, τούτου ἀκούει» (Ιω. 9.31).

Μαρτυρία

Κατσαμάκης Κωνσταντίνος, Θεσσαλονίκη.

        

«῏Ην δὲ καὶ ἐπιγραφὴ γεγραμμένη ἐπ᾿ αὐτῷ γράμμασιν ῾Ελληνικοῖς καὶ Ρωμαϊκοῖς καὶ ῾Εβραϊκοῖς» (Λουκ.23.38)

«ἐπείνασα γάρ, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα, καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με» (Ιησούς Χριστός)

Ο καλός Σαμαρείτης

«Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι» (Ιησούς Χριστός)

«Καὶ ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἐγνώκαμεν αὐτόν, ἐὰν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηρῶμεν» (Απόστολος Ιωάννης)

τὸ ποτήριον τῆς εὐλογίας ὃ εὐλογοῦμεν, οὐχὶ κοινωνία τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ ἐστι;

Περί των επιστολών των Αποστόλων

Οι Γλώσσες της Πεντηκοστής

Η θαυμαστή αύξηση των Ισραηλιτών στην Αίγυπτο

«ΤΑΥΤΑ τὰ ὀνόματα τῶν υἱῶν ᾿Ισραὴλ τῶν εἰσπεπορευμένων εἰς Αἴγυπτον ἅμα ᾿Ιακὼβ τῷ πατρὶ αὐτῶν, ἕκαστος πανοικὶ αὐτῶν εἰσήλθοσαν. 2 Ρουβήν, Συμεών, Λευΐ, ᾿Ιούδας, 3 ᾿Ισσάχαρ, Ζαβουλὼν καὶ Βενιαμίν, 4 Δὰν καὶ Νεφαθλείμ, Γὰδ καὶ ᾿Ασήρ. 5 ᾿Ιωσὴφ δὲ ἦν ἐν Αἰγύπτῳ. ἦσαν δὲ πᾶσαι ψυχαὶ ἐξ ᾿Ιακὼβ πέντε καὶ ἑβδομήκοντα. 6 ἐτελεύτησε δὲ ᾿Ιωσὴφ καὶ πάντες οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ καὶ πᾶσα ἡ γενεὰ ἐκείνη. 7 οἱ δὲ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ηὐξήθησαν καὶ ἐπληθύνθησαν καὶ χυδαῖοι ἐγένοντο. καὶ κατίσχυον σφόδρα σφόδρα, ἐπλήθυνε δὲ ἡ γῆ αὐτούς» (Έξοδος Α'. 1,7).

Αγία Γραφή και Ιερά Παράδοση

           Μιά κακή αντίληψη, που μέστεψε και θέριεψε απο μια κακή κατηχητική αγωγή, ακόμη και σήμερα κάνει πολλούς ορθόδοξους Χριστιανούς, μεταξύ αυτών και δασκάλους θεολόγους, να πιστεύουν και να λένε πως η Αγία Γραφή και η Παράδοση είναι δύο ισότιμες πηγές, περίπου σαν κώδικες, που ρυθμίζουν την οργάνωση και τη ζωή της Εκκλησίας. Κοντά σ'αυτά κυριαρχούν κι αλλες παράδοξες απόψεις, έτσι ώστε να νομίζει κανείς πως οι κώδικες αυτοί έπεσαν απο τον ουρανό ή δόθηκαν ως κλειστές και τυποποιημένες εντολές, για να πορεύεται σωστά η Εκκλησία και ο κάθε Χριστιανός. Οι συγκεχυμένες αυτές απόψεις συντελούν πολύ εύκολα στην άλωση της εκκλησιαστικής συνείδησης απο κάθε διαβρωτική αίρεση. Άλλοτε η σιγουριά, που αισθάνονται αρκετοι βασισμένοι πάνω σ'αυτούς τους κώδικες, αποδεικνύεται πολύ εύθραστη με οποιαδήποτε αμφισβήτηση κύρους αυτών των πηγών απο επιστημονική και ιδεολογική πλευρά. Τότε χάνουν την ίδια την Εκκλησία απο τα μάτια τους.

Οι εντολές του Θεού

     «Ο Θεός Λόγος του Θεού και Πατέρα υπάρχει μυστικά σε κάθε μία από τις εντολές του. Κι ο Θεός Πατέρας βρίσκεται ολόκληρος αχώριστος σε όλο τον οικείο του Λόγο κατά φύση. Όποιος λοιπόν δέχεται μια θεία εντολή και την πράττει, δέχεται το Λόγο του Θεού που υπάρχει σ' αυτήν.

«ἐξομολογεῖσθε ἀλλήλοις τὰ παραπτώματα, καὶ εὔχεσθε ὑπὲρ ἀλλήλων, ὅπως ἰαθῆτε» (Ιάκωβος, ο Αδελφόθεος)